Kościół pw. św. Michała Archanioła w Binarowej

Drewnianą świątynię w Binarowej wzniesiono ok. 1500 roku w konstrukcji zrębowej z drewna jodłowego. W 1596 roku do kościoła dobudowano wieżę, a następnie w latach 1602–1608 na szczycie umieszczono wieżyczkę na sygnaturkę. W latach 1641–1650 powiększono przestrzeń kościoła o kaplicę Aniołów Stróżów od strony północnej oraz kruchtę od południa. W tym czasie dokonano też pierwszej gruntownej modernizacji budowli. W 1908 roku zmieniono gontowe pokrycie dachu na miedzianą blachę, co zniekształciło wygląd zewnętrzny budowli. W latach 90. XX wieku przywrócono pierwotny wygląd świątyni. Obecnie dobiegają końca prace konserwatorskie mające na celu likwidację szkód po powodzi, która dotknęła Binarową w 2010 roku.
Kościół zachwyca wspaniałymi polichromiami, które szczelnie pokrywają strop – tu dekoracja patronowa z XVI wieku – i wszystkie ściany – na nich barokowe cykle przedstawieniowe. Motyw wijących się kwiatów występuje na niemal wszystkich sprzętach znajdujących się w świątyni. Nawet metalowe okucia XV-wiecznych drzwi prowadzących z prezbiterium do zakrystii przywodzą na myśl kwiaty. Dekoracja malarska binarowskiego kościoła zadziwia bogatym programem kontrreformacyjnym, na co z pewnością miała wpływ ówczesna sytuacja polityczna regionu, w którym po wojnie trzydziestoletniej osiedlali się licznie Arianie, uchodźcy z Czech, Moraw i Niemiec.

KOŚCIÓŁ PW. ŚW. MICHAŁĄ ARCHANIOŁA W BINAROWEJ, fot. K. Fidyk (MIK, 2006) CC BY SA 3.0

Na unikatową wartość świątyni zwróciło uwagę wielu artystów oraz miłośników historii i zabytków, w 1889 roku byli tu m.in. Stanisław Wyspiański i Józef Mehoffer, którzy podczas wycieczki szkolnej z profesorem Szkoły Sztuk Pięknych, Władysławem Łuszczkiewiczem, wykonali wiele szkiców, przeprowadzając tym samym inwentaryzację. Do cennego wyposażenia świątyni należą też pozostałości XIV-wiecznego ołtarza Czterech Świętych Dziewic. Kościół św. Michała Archanioła w Binarowej w 2003 roku został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO.


Autor: Joanna Nowostawska-Gyalókay, Małopolski Instytut Kultury w Krakowie (2013)

Licencja CC-BY-SA 3.0

Kościół pw. św. Michała Archanioła w Binarowej

Banach J., Banach B., Parafia w Lipnicy Murowanej. Zarys dziejów od powstania do roku 1945, Lipnica Murowana 2005.

Bielak W., Walicki B., Zych S., Binarowa. Studia i materiały z dziejów parafii i sanktuarium, Kolbuszowa 2011.

Dürr J., Dziennik rysunkowy Wyspiańskiego z wycieczki na Podkarpacie, „Ziemia. Ilustrowany miesięcznik krajoznawczy” 1934, t. 19, nr 12.

Kościoły drewniane Małopolski, UNESCO Konwencja o Ochronie Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego, red. J. Marcinek, Kraków 2000.

Kras Z., Kutaś P., Lipnica Murowana. Kościół pw. św. Leonarda, Zakrzów 2012.

Kutaś P., Binarowa. Kościół pw. św. Michała Archanioła, Zakrzów 2011.

Kutaś P., Sękowa. Kościół pw. św. św. Filipa i Jakuba Apostołów, Kraków 2007.

Laskowski A., Organisty A., Drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła w Binarowej, Rzeszów 2004.

Łuszczkiewicz W., Sprawozdania z posiedzeń Komisyi Historyi Sztuki za czas od 11 lipca 1889 do 13 marca 1890, [w:] Sprawozdania Komisyi do Badania Historii Sztuki w Polsce, t. IV, z. IV, Kraków 1891.

Polek E., Lipnica Murowana. Zarys dziejów do 1985 roku, Tarnów 1993.

Szydłowski T., Ruiny Polski, Kraków 1919.

Kościół pw. św. Michała Archanioła w Binarowej

Informacje praktyczne

Dostępność:

ograniczona dostępność

Dane teleadresowe:

adres: Binarowa 409, 38-340 Biecz

gmina: Biecz

powiat: gorlicki

GPS: N: 49° 45' 29", E: 21° 13' 20"

gospodarz: Parafia rzymskokatolicka św. Michała Archanioła w Binarowej

www: http://www.binarowa.wiara.org.pl/index.php?tresc=art&Wybr=4&rodzic=0&NrM=0&Poz=1

e-mail: parafia@binarowa.wiara.org.pl

telefon: 13 447 63 96

Obiekty w pobliżu:

MAŁOPOLSKI INSTYTUT KULTURY W KRAKOWIE, ul. 28 lipca 1943 17c, 30-233 Kraków, tel.: +48 12 422 18 84, 631 30 70, 631 31 75, NIP: 675 000 44 88 | Projekt i wykonanie | Polityka prywatności